Các loại bóng dạ dày: bơm dịch, bơm khí và dạng nuốt

Bóng dạ dày, còn gọi là bóng nội dạ dày (IGB), là một thiết bị mềm, dùng tạm thời, chiếm một phần thể tích dạ dày và giúp người béo phì ăn khẩu phần nhỏ hơn trong lúc thay đổi chế độ ăn và thói quen. Sau cùng một cái tên là cả một nhóm thiết kế rất khác nhau: khác ở chất bơm vào, cách đưa vào dạ dày, việc có điều chỉnh được thể tích hay không và thời gian được lưu trong dạ dày. Bài viết này phân loại các dạng chính dựa trên hai bài tổng quan đã công bố. Nội dung chỉ nhằm mục đích giáo dục và không thay thế việc đánh giá y khoa cho từng người.

Bóng hoạt động như thế nào

Một bài tổng quan của StatPearls trên NCBI Bookshelf mô tả bóng dạ dày là thiết bị hạn chế, chiếm chỗ trong dạ dày, giúp tăng cảm giác no và có thể làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày. Các tác giả cho biết dung tích dạ dày trung bình khoảng 1.200 mL và bóng có thể tích từ 400 mL trở lên là đủ để tạo cảm giác no. Họ cũng nhấn mạnh rằng, như mọi phương pháp điều trị béo phì, giảm cân có ý nghĩa và bền vững phụ thuộc vào việc thay đổi lối sống trước và sau khi đặt bóng.

Bóng bơm dịch

Thiết kế được dùng nhiều nhất là bóng silicone được đặt qua nội soi rồi bơm nước muối sinh lý. Theo StatPearls, loại bóng bơm dịch được nghiên cứu nhiều nhất chứa 400 đến 700 mL nước muối và lưu trong dạ dày tối đa sáu tháng. Việc đặt bóng thường là một thủ thuật nội soi ngoại trú khoảng 30 phút, và người bệnh có thể về nhà sau một đến hai giờ. Một bài tổng quan năm 2021 của Stavrou và cộng sự trên World Journal of Gastrointestinal Endoscopy, so sánh sáu loại bóng được dùng phổ biến nhất, xếp bốn trong sáu loại đó vào nhóm bơm dịch. Bài tổng quan này cũng cho biết loại bóng bơm dịch được nghiên cứu nhiều nhất đã có phiên bản dùng trong 12 tháng.

Bóng bơm khí

Bóng bơm khí nhẹ hơn. Stavrou và cộng sự giải thích rằng trọng lượng của bóng bơm dịch có liên quan đến buồn nôn, nôn và đau thượng vị nhiều hơn trong những ngày đầu sau khi đặt, và một loại bóng bơm khí đã được phát triển để giảm vấn đề này. Bóng được đặt qua nội soi và bơm 900 đến 1.000 mL không khí. Bài tổng quan xếp hai trong sáu loại vào nhóm bơm khí và cảnh báo rằng người mang loại bóng khí đó không được lặn có bình dưỡng khí hoặc bay trong khoang máy bay không điều áp. Về hiệu quả, các tác giả StatPearls dẫn hai phân tích gộp ủng hộ mức giảm cân nhiều hơn với bóng bơm dịch so với bóng bơm khí.

Đặt qua nội soi hay dạng nuốt

Phần lớn bóng được đặt và rút qua nội soi, thường dưới an thần. Bóng dạng nuốt giúp giảm nhu cầu nội soi. Theo Stavrou và cộng sự, một hệ thống dạng nuốt gồm các bóng khí thành mỏng 250 mL được nuốt vào, tối đa ba quả, mỗi quả cách nhau khoảng một tháng, tổng cộng 750 mL. Một loại bóng bơm dịch dạng nuốt khác có van tự phân hủy sau một thời gian định trước, nhờ đó bóng tự xẹp và được đào thải tự nhiên qua đường tiêu hóa. Bài tổng quan cũng nêu mặt trái: không nội soi thì không ai kiểm tra dạ dày xem có bệnh lý trước khi đặt, và việc đặt quá dễ có thể dẫn đến dùng cho người không phù hợp.

Thể tích cố định hay điều chỉnh được

Phần lớn bóng chỉ được bơm một lần với thể tích cố định. Bóng điều chỉnh được cho phép tăng hoặc giảm thể tích trong quá trình điều trị. Stavrou và cộng sự mô tả một loại bóng điều chỉnh được, là bóng đầu tiên được thiết kế để lưu trong dạ dày 360 ngày. Tổng quan StatPearls giải thích vì sao điều này có thể quan trọng: khoảng 80 đến 90% lượng cân giảm nhờ bóng xảy ra trong ba đến bốn tháng đầu, sau đó dạ dày thích nghi và một phần tác dụng hạn chế bị mất đi.

Điểm chung của hai bài tổng quan

Cả hai bài đều xem bóng là công cụ hỗ trợ tạm thời chứ không phải giải pháp riêng lẻ. Stavrou và cộng sự lưu ý rằng một số nghiên cứu cho thấy hiệu quả lâu dài hạn chế ở nhiều người bệnh, cân nặng tăng trở lại sau khi rút bóng; vì vậy theo dõi và hỗ trợ thay đổi lối sống quan trọng không kém bản thân thiết bị. Để biết ai có thể phù hợp và điều gì xảy ra sau khi rút bóng, xem bài bóng dạ dày: phù hợp với ai và cuộc sống sau khi rút bóng.

Bóng của chúng tôi thuộc loại nào

Theo cách phân loại này, bóng dạ dày của Shenyun là bóng silicone bơm dịch, không điều chỉnh được, được đặt và rút qua nội soi. Bóng được bơm 400 đến 700 mL nước muối sinh lý và, theo hướng dẫn sử dụng, phải được rút trong vòng sáu tháng. Việc chọn loại bóng nào luôn là quyết định lâm sàng của nhóm điều trị.

Nguồn: - Crossan K, Sheer AJ. Intragastric Balloon. StatPearls, NCBI Bookshelf (last update 2023-01-30) - Stavrou G, Shrewsbury A, Kotzampassi K. Six intragastric balloons: Which to choose? World J Gastrointest Endosc 2021;13(8):238-259