Thử nghiệm By-Band-Sleeve: kết quả sau 3 năm cho thấy gì
Thử nghiệm ngẫu nhiên By-Band-Sleeve tại Anh so sánh nối tắt dạ dày, vòng thắt dạ dày và cắt dạ dày hình ống. Kết quả 3 năm và giới hạn.
Phẫu thuật giảm béo nào hiệu quả nhất? Phần lớn so sánh giữa nối tắt dạ dày, cắt dạ dày hình ống và đặt vòng thắt dạ dày điều chỉnh được đến từ dữ liệu quan sát hoặc thử nghiệm nhỏ. Thử nghiệm By-Band-Sleeve, công bố trên The Lancet Diabetes & Endocrinology năm 2025, là một trong những so sánh ngẫu nhiên lớn nhất giữa ba phương pháp. Bài viết tóm tắt kết quả 3 năm và những gì thử nghiệm có thể và không thể kết luận.
Thiết kế của thử nghiệm By-Band-Sleeve
Đây là thử nghiệm thực tiễn, nhãn mở, đa trung tâm tại 12 bệnh viện ở Anh, gồm người trưởng thành đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia về phẫu thuật giảm béo và chuyển hóa. Ban đầu thử nghiệm so sánh hai nhóm là nối tắt Roux-en-Y và vòng thắt dạ dày; cắt dạ dày hình ống được thêm làm nhóm thứ ba sau 2,6 năm khi phương pháp này trở nên phổ biến ở Anh.
Từ 2013 đến 2019 có 1351 người được phân ngẫu nhiên và 1346 người được đưa vào báo cáo; BMI trung bình 46,4 kg/m2, 76% là nữ. Có 88% thực sự được phẫu thuật. Hai tiêu chí chính sau 3 năm là tỷ lệ giảm ít nhất 50% cân nặng thừa và chất lượng sống theo thang EQ-5D.
Nối tắt dạ dày, cắt dạ dày hình ống và vòng thắt: kết quả
Sau 3 năm, tỷ lệ giảm ít nhất 50% cân nặng thừa là 68% ở nhóm nối tắt, 41% ở nhóm cắt dạ dày hình ống và 25% ở nhóm vòng thắt. Điểm EQ-5D trung bình lần lượt là 0,72, 0,68 và 0,62.
Có 1651 biến cố bất lợi sau mổ: 6,0 mỗi năm sau nối tắt, 5,7 sau cắt dạ dày hình ống và 4,6 sau vòng thắt. Có 11 ca tử vong trong 3 năm: một ca do phẫu thuật, ở nhóm vòng thắt trong thời gian nằm viện, và mười ca không liên quan đến phẫu thuật. Trong phân tích kinh tế, nối tắt dạ dày là lựa chọn hiệu quả chi phí nhất.
Kết luận của nhóm nghiên cứu
Các tác giả kết luận nối tắt và cắt dạ dày hình ống đều hiệu quả hơn vòng thắt, và cắt dạ dày hình ống giảm cân kém hơn, điểm chất lượng sống trung bình thấp hơn so với nối tắt. Do đó họ khuyến nghị tư vấn nối tắt dạ dày cho người chọn phẫu thuật, và đề xuất cắt dạ dày hình ống khi nối tắt bị chống chỉ định hoặc không khả thi. Họ cho rằng bằng chứng không ủng hộ vòng thắt điều chỉnh được làm điều trị chuẩn. Nghiên cứu do NIHR của Anh tài trợ.
Những điểm cần lưu ý
Kết quả có giá trị vì dựa trên phân nhóm ngẫu nhiên chứ không so sánh bệnh nhân được chọn cho các phẫu thuật khác nhau. Tuy vậy vẫn có giới hạn: thử nghiệm nhãn mở; nhóm cắt dạ dày hình ống được thêm sau nên nhỏ hơn; không phải ai được phân nhóm cũng được mổ; kết quả mới ở mốc 3 năm. Việc chọn phương pháp còn phụ thuộc trào ngược, bệnh kèm, mong muốn của bệnh nhân và kinh nghiệm ê-kíp, điều mà con số trung bình không phản ánh hết.
Bài viết chỉ nhằm mục đích giáo dục chung cho nhân viên y tế và không phải là lời khuyên y khoa. Việc chọn phương pháp do bệnh nhân cùng nhóm đa chuyên khoa quyết định.
Nguồn: - By-Band-Sleeve Collaborative Group. Roux-en-Y gastric bypass, adjustable gastric banding, or sleeve gastrectomy for severe obesity (By-Band-Sleeve): a multicentre, open label, three-group, randomised controlled trial. Lancet Diabetes Endocrinol 2025;13(5):410-426 (doi:10.1016/S2213-8587(25)00025-7) - Full text, open access (CC BY 4.0)00025-7)